Professioneel werken in een operatieteam

Op de bijna 175 operatie-afdelingen van de ziekenhuizen in ons land werken meer dan 7.000 gediplomeerde operatie- en anesthesie-assistenten. Zij zorgen ervoor dat de chirurgen en anesthesiologen jaarlijks meer dan twee miljoen operaties kunnen uitvoeren.

Wat doen operatie- en anesthesie-assistenten?

Zoals al in de naamgeving besloten ligt, is de kern van het beroep assisteren. En dat is meer dan de juiste instrumenten of medicamenten aanreiken. Om de medisch specialist (chirurg of anesthesioloog) bij de behandeling van de patiënt te kunnen assisteren, moet je als operatie- of anesthesie-assistent goed weten wat de behandeling inhoudt, welke complicaties daarbij eventueel kunnen optreden en waarop hij/zij dus bedacht moeten zijn, welke techniek(en) gebruikt moet(en) worden, welke apparatuur daarbij nodig is en hoe deze functioneert. Bij dit alles dient de veiligheid van de patiënt voorop te staan. Dit betekent dus dat de operatie- en anesthesie-assistenten steeds vooruit moeten kunnen denken, als het ware moeten kunnen voorspellen wat de chirurg of anesthesioloog zal gaan doen. Daarbij is het vanzelfsprekend dat zij de patiënt goed moeten kunnen opvangen en begeleiden, want iedere operatie-patiënt heeft speciale aandacht nodig.

Het werk van een operatie-assistent

De operatie-assistenten houden zich bezig met het assisteren van de chirurgen (algemeen chirurgen, gynaecologen, orthopeden, oogartsen, keel-, neus- en oorartsen, urologen etc.). Zij zorgen er onder andere voor dat de operatiekamer met alle apparatuur en instrumenten na elke operatie weer bedrijfsklaar wordt gemaakt voor de volgende operatie. De operatie-assistent heeft geleerd om bij de verschillende soorten operaties de chirurg te assisteren en op de juiste moment de apparatuur, instrumenten en het hechtmateriaal te hanteren of aan te geven. Hij/zij heeft inzicht in de wijze waarop een operatieprogramma wordt opgesteld en weet wat te doen als een operatieprogramma wordt gewijzigd door bijvoorbeeld een spoedgeval. Daarom is het noodzakelijk dat hij/zij contacten met de verschillende afdelingen in het ziekenhuis kan onderhouden.

Het werk van een anesthesie-assistent

De anesthesie-assistenten ondersteunen de anesthesiologen bij de algemene en specialistische anesthesiologie. Dit geldt voor zowel operaties waarbij de patiënt onder gehele narcose wordt gebracht, als voor operaties waarbij de patiënt plaatselijk wordt verdoofd. Zij zorgen ervoor dat alle anesthesesiologie-apparatuur voor elke operatie gereed is en systematisch is gecontroleerd. Het speekt voor zich dat deze assistenten een belangrijke taak hebben bij het bewaken van de verschillende lichaamsfuncties. Een goed inzicht in de fysiologie van het menselijk lichaam en in de (bij)werking(en) van de verschillende medicamenten is daarbij onmisbaar.

Opleidingsgegevens

De opleiding tot operatie- en anesthesie-assistent is een inservice-opleiding, dat wil zeggen dat de leerling op basis van een leerovereenkomst tijdens een beroepsvoorbereidende periode van drie tot zes maanden en een leer-arbeidsovereenkomst voor het resterende gedeelte van de opleiding onder de verantwoordelijkheid van het ziekenhuis wordt opgeleid.

De opleiding met een totale duur van drie jaar is een beroepsopleiding voor een medisch-assisterend beroep op het niveau van het hoger beroepsonderwijs.

De vakken die in de beroepsvoorbereidende periode en het eerste leerjaar aan de orde komen zijn onder meer:

* anatomie en fysiologie * radiologie/stralingshygiëne * natuurkunde/scheikunde * laboratoriumonderzoek * operatieve zorg en technieken * houding en tiltechniek * ziektenleer * omgangskunde * algemene chirurgie * levensbeschouwelijke oriëntatie * ethiek * anesthesiologie * organisatie gezondheidszorg * farmacologie * juridische aspecten beroepsuitoefening * medische techniek

Nadat je voor de beroepsvoorbereidende periode geslaagd bent, vervolg je de opleiding in de beroepsbegeleidende periode. Voor de operatie-assistenten wordt dan het aantal van de reeds genoemde vakken uitgebreid met de volgende medisch specialismen:

* gyneacologie * orthopeadie * urologie * keel-, neus- en oorheelkunde * kaakchirurgie * thoraxchirurgie * vaatchirurgie * plastische chirurgie * neurochirurgie * oogheelkunde

In de beroepsbegeleidende periode doorloop je een aantal praktijksperioden bij de genoemde specialismen.

Voor anesthesie-assistenten ligt tijdens de beroepsbegeleidende periode het accent meer op de vakken natuur- en scheikunde, farmacologie, medische techniek en algemene specialistische anesthesie.

Diploma

Elk leerjaar wordt - nadat gebleken is dat je in de praktijk voldoende resultaten hebt behaald - afgesloten met een overgangsexamen.

Meer informatie

Meer informatie over deze opleidingen kunt u krijgen bij de afdeling personeel en organisatie, telefoon 071 - 582 80 40, e-mail: p.o@rijnland.nl