Het eerste onderzoek

Bij het eerste onderzoek wordt gekeken naar de oogstand, de samenwerking tussen de ogen, de gezichtsscherpte en de brilafwijking.

Een onderzoek naar een eventuele brilafwijking wordt gedaan met behulp van oogdruppels. Het onderzoek is objectief, omdat u/uw kind door de oogdruppels het onderzoek niet kan beïnvloeden. Deze druppels geven een korte prikkeling van ongeveer tien seconden, het voelt alsof er shampoo in het oog zit. Als de druppels goed zijn ingewerkt, is de pupil groot en kunt u/kan uw kind last hebben van wazig zien en fel licht. Wij raden daarom aan een zonnebril mee te nemen. De druppels moeten een uur inwerken voordat de brilafwijking kan worden bepaald. Dit onderzoek is eenvoudig en pijnloos. U/uw kind hoeft alleen maar naar een lampje te kijken.

Tijdens het eerste onderzoek onderzoekt de oogarts ook het netvlies, de oogzenuw en de lens.

De orthoptist en/of oogarts brengt u op de hoogte van zijn of haar bevindingen. Afhankelijk van de diagnose wordt een behandeling ingezet.

Lui oog (amblyopie)

Men spreekt van een lui oog als het vermogen om te zien is achter gebleven in de ontwikkeling. Er zijn meestal geen aantoonbare oogafwijkingen en met de juiste brilsterkte is de gezichtsscherpte niet te corrigeren.

Een lui oog ontstaat doordat het beeld dat in het oog binnenkomt, wordt onderdrukt door de hersenen, bijvoorbeeld door scheelzien of een brilafwijking. Meestal is slechts één van de twee ogen lui, maar een lui oog kan ook dubbelzijdig voorkomen.

Een lui oog kan alleen ontstaan in de periode dat het scherp zien nog in ontwikkeling is, dus in de baby-, peuter- en kinderleeftijd. Dit is ook de enige periode waarin een lui oog nog te behandelen is.

De behandeling kan bestaan uit het afplakken van het ‘goede’ oog, vaak in combinatie met het voorschrijven van een bril.

Scheelzien (strabismus)

We spreken van scheelzien als er een afwijking is van de stand van de ogen. Het oog kan naar binnen, naar buiten, naar boven of naar beneden staan ten opzichte van het andere oog. Een combinatie hiervan is ook mogelijk. De aandoening ontstaat meestal op kinderleeftijd, maar kan ook op latere leeftijd optreden. Scheelzien komt voor bij drie tot vijf procent van de bevolking.

Bij scheelzien zijn beide ogen niet op hetzelfde punt gericht. Er komen twee beelden in de hersenen binnen die niet kunnen worden samengevoegd: er ontstaat een dubbel beeld. Kinderen onder de acht jaar hebben het vermogen om dit beeld van het scheelstaande oog te onderdrukken. Er ontstaat geen dubbelzien. Als steeds het beeld van hetzelfde oog wordt onderdrukt, verdwijnt de prikkel tot ontwikkeling van de gezichtsscherpte voor dat oog. Dit heeft als gevolg dat dit oog steeds minder ziet en een lui oog wordt.

De behandeling kan bestaan uit het voorschrijven van een bril en/of oefeningen. In veel gevallen is een operatie noodzakelijk om het scheelzien te verhelpen.

Ontstaan van scheelzien na het achtste levensjaar

Als scheelzien na het achtste levensjaar ontstaat, dan is het vermogen van de hersenen om het dubbele beeld te onderdrukken verloren gegaan. Er ontstaat dubbelzien. Scheelzien kan ook ontstaan als één of meerdere oogspieren niet goed functioneren. Dit kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door bepaalde ziektes, zoals suikerziekte of problemen met de schildklier. Dit is bij volwassenen meestal het geval. Vaak is dan nader onderzoek door andere specialisten nodig om de oorzaak te achterhalen.

Brilafwijking (refractieafwijking)

Een brilafwijking ontstaat door een afwijkende vorm van het oog, waardoor het beeld dat het oog binnenkomt niet precies op het netvlies valt. Hierdoor ontstaat een onscherp beeld en kan het oog zich niet goed ontwikkelen. Er bestaan verschillende soorten brilafwijkingen. Door een hoge sterkteafwijking aan de ogen kan er aan één of beide ogen ook een lui oog ontstaan. Kinderen kijken dan recht, maar ontwikkelen toch een lui oog.