Kwekers die werken met een handbediende rugspuit moeten rekening houden met ten minste een teeltvrije zone van 1,5 meter langs oppervlaktewater, in plaats van de 0,5 meter die werd voorgeschreven in oude wetgeving. Deze spuit wordt voornamelijk gebruikt in de boomteelt. De regel is sinds 1 januari 2024 landelijk vastgelegd in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Het is dus geen nieuw besluit van het Rijk of vanuit Rijnland. In de praktijk bleek deze regel echter niet altijd duidelijk.
Wat is een teeltvrije zone?
Een teeltvrije zone is een strook grond langs de sloot waar geen gewasbeschermingsmiddelen of meststoffen mogen worden toegepast. De zone geldt vanaf de insteek van de oever. De zone helpt voorkomen dat middelen via drift, afspoeling of uitspoeling in het oppervlaktewater terechtkomen. Daarmee draagt de maatregel bij aan schoner water, een gezonder watersysteem en het behalen van de doelen van de Europese regelgeving rond waterkwaliteit: de Kaderrichtlijn Water (KRW).
Wat betekent deze regel?
De verplichte breedte van de teeltvrije zone is afhankelijk van de gebruikte spuittechniek en het gewas. Voor een handgedragen rugspuit is de teeltvrije zone gekoppeld aan het geteelde gewas:
- Ten minste 1,5 meter voor aangewezen akkerbouwgewassen en neerwaarts te bespuiten boomkwekerijgewassen.
- Ten minste 5,0 meter voor op- en zijwaarts te bespuiten boomkwekerijgewassen.
- Ten minste 4,5 meter voor op- en zijwaarts te bespuiten pit- en steenvruchten.
- Ten minste 0,5 meter voor overige gewassen.
- In afwijking van het bovenstaande wordt langs een oppervlaktewaterlichaam als bedoeld in bijlage 1 bij het Uitvoeringsbesluit Meststoffenwet een teeltvrije zone van ten minste 5,0 meter aangehouden.
Bekijk hier meer informatie over spuittechnieken en de daarbijbehorende teeltvrije zone per landbouwsector. Of raadpleeg het Bal, artikel 4.723 voor de specifieke voorschriften.
Wat mag er in een teeltvrije zone?
Een teeltvrije zone hoeft niet kaal te blijven. Wel gelden er voorwaarden. Het hoofdgewas mag niet binnen de teeltvrije zone staan en de strook mag niet worden bemest of bespoten. Ook bestaat in sommige situaties een uitzondering op de verplichting van een teeltvrije zone, bijvoorbeeld bij biologische, chemievrije teelt of wanneer een emissiescherm wordt toegepast dat voorkomt dat vloeistoffen in de sloot terechtkomen. In het Bal is in artikel 4.723da terug te vinden wanneer géén teeltvrije zone nodig is.
Samen werken aan schoon water
Rijnland zet zich samen met agrariërs in voor het verbeteren van de waterkwaliteit. De meeste ondernemers nemen al maatregelen om emissies naar het oppervlaktewater te beperken. Teeltvrije zones zijn daarbij een belangrijk instrument. Ze helpen voorkomen dat gewasbeschermingsmiddelen in sloten terechtkomen, waar ze schade kunnen veroorzaken aan planten en dieren in het water. Naast voorlichting en ondersteuning controleert Rijnland ook of de regels worden nageleefd. Zo zetten we met elkaar stappen naar steeds schoner en gezonder water.