Op de afvalwaterzuivering Haarlem Waarderpolder (AWZI HWP) werken we stap voor stap naar een toekomstbestendige zuivering. Tijdens de verbouwing moet het zuiveren van afvalwater gewoon doorgaan en het restproduct, slib, moeten we ook blijven verwerken. Daarom bouwen we een Tijdelijke Slib Ontwateringsinstallatie.
Een tijdelijke fabriek op het terrein
TSO staat voor Tijdelijke Slib Ontwateringsinstallatie. Deze installatie neemt tijdelijk, voor ongeveer 3 jaar, de functie over van het bestaande gebouw voor de slibontwatering. Dat gebouw moet verdwijnen om ruimte te maken voor de werkzaamheden aan de nieuwe zuivering.
De TSO is eigenlijk een kleine fabriek. Verschillende installaties werken er samen om slib te ontwateren. Centrifuges halen een groot deel van het water uit het slib, wat overblijft is ontwaterd slib. Dit ontwaterde slib gaat naar twee silo's. Vooral deze silo's zullen straks opvallen. Ze worden ruim 18 meter hoog, al zijn de huidige slibvergistingstorens nog steeds een stuk hoger. Naast de silo’s komt een loods van ongeveer 17 meter lang, 9 meter breed en 6 meter hoog. In deze loods komen diverse installaties staan waaronder de eerdergenoemde centrifuges, slibvoedingspompen, een polymeer aanmaak installatie, een aantal buffervaten en diverse schakelkasten.
Onmisbare stap in de vernieuwing
De tijdelijke installatie heeft een belangrijke functie. Zodra de TSO in bedrijf is, kan de huidige slibontwatering uit bedrijf en komt er ruimte vrij voor de nieuwe slib- en gaslijn.
Onderdelen daarvan zijn onder meer de verwerking en vergisting van slib en de productie van biogas. De TSO zorgt er dus voor dat de slibontwatering tijdens de verbouwing doorgaat, terwijl op het terrein verder kan worden gebouwd aan het nieuwe slibontwateringsgebouw en de nieuwe en huidige slibgistingstorens. De silo’s werken op dezelfde manier als op de zuivering Leiden-Noord. Dus ook in Haarlem Waarderpolder rijden de vrachtauto’s straks onder de silo’s en valt het slib in de vrachtauto waarna het wordt afgevoerd.
Van ontwerp naar uitvoering in hoog tempo
De voorbereiding van de TSO begon al ruim voor 2026. Een belangrijke eerste stap was het vinden van een geschikte plek op het terrein. Dat was niet eenvoudig, want op de zuivering is weinig vrije ruimte. Ook is in deze fase gekeken naar de beste manier om het ontwaterde slib tijdelijk op te slaan. Uiteindelijk is gekozen voor silo’s in plaats van containers.
Eind 2025 koos Rijnland ervoor om voor de TSO gebruik te maken van Verdygo-modules en silo’s zoals bij Leiden-Noord. Door deze keuze kon het voorontwerp worden overgeslagen en is direct gestart met het definitief ontwerp. In mei 2026 werd het definitief ontwerp van de TSO vastgesteld. In juni startten de eerste werkzaamheden. Na het verleggen van kabels en leidingen werd in september de paalfundering aangebracht. De palen zijn in de grond geschroefd. Dat zorgt voor minder geluid en trillingen dan heien. Inmiddels wordt verder gewerkt aan de fundering voor de silo’s.
Het bijzondere zit dus niet zozeer in de totale voorbereidingstijd, maar vooral in de snelheid waarmee na het vaststellen van de uitgangspunten het ontwerp en de uitvoering zijn opgepakt. Dat vraagt veel van iedereen die eraan meewerkt. Volgens projectleider TSO Frank van der Heijden laat dit zien wat mogelijk is als partijen goed samenwerken, elkaar vertrouwen en op tijd beslissingen durven nemen.
Samen krijgen we veel voor elkaar
Voor de realisatie werken Rijnland en de Combinatie Zuiver (bestaande uit ADS Groep, Dura Vermeer en Hoppenbrouwers) samen met verschillende bedrijven, leveranciers en de Omgevingsdienst. Ook partijen zoals Waalpaal, Kontent Structures, Hiller, Seepex, Altop en Spanberg dragen bij aan de werkzaamheden. Juist die samenwerking maakt Van der Heijden trots: "Mooi om te zien wat je met volledige focus, goede samenwerking, vertrouwen en het durven nemen van beslissingen in korte tijd met elkaar kunt bereiken."
Ook vakspecialist Peter Noortman ziet hoe bijzonder het is dat in korte tijd zo’n complete installatie wordt gebouwd: “Het is bijzonder om te zien hoe in korte tijd een complete installatie wordt gebouwd. Hoewel de installatie tijdelijk is, heeft deze door het ontwerp en de uitvoering bijna het karakter van een permanente installatie. Dat is een groot compliment voor Combinatie ZUIVER. Ondanks de uitdagingen verloopt de samenwerking prettig en constructief. De betrokkenheid, flexibiliteit en inzet van iedereen zijn groot. Dat is belangrijk om de TSO op tijd klaar te krijgen.”
Op weg naar ingebruikname halverwege 2027
Als alles volgens planning verloopt, volgt in juli 2027 na een proefperiode een test. Hieruit moet blijken of de installaties onderling goed communiceren en het slib een behaald gehalte droge stof bevatten. Daarna moet de installatie de huidige slibontwatering tijdelijk overnemen. De slibvergistingstorens kunnen uit bedrijf. Het slibverwerkingsgebouw wordt weggehaald. De TSO is demonteerbaar en kan later op een andere locatie opnieuw worden gebruikt.